مادران در زمان شيرخوارگى كنند ، يعنى بروجه سهولت و آسوده تربيت كردى و به مقصود رساندى . و تكليف ما لا يطاق در شأن درويشان تجويز نكردى . روزى درويشى پرسيد كه : اى بزرگوار ! بزرگواران « 1 » سابق به نسبت درويشان خود تكليف بسيار كرده‌اند و رياضات بىشمار تحصيل كرده ، و مجاهدات بىقياس فرموده‌اند ، چونست كه ملازمان آن‌چنان تكليفات و رياضات نمىفرمايند و تجويز نمىكنند ؟ شيخ گفت : از دو وجه ، يكى آنكه اطفال طريقت « 2 » را طاقت بار برداشتن نيست « 3 » ازين‌جهت اين درويش تكليف ندارد . دوم آنكه اين درويش از شيخ خود به آن نوع تكليفها مكلف نشد و خود نكشيد بلكه نديد و ندانست ، چون به ديگرى نمايد و كشاند « 4 » و تكليف كند ؟ آن درويش مىگويد كه دانستم كه حضرت شيخ اين مقدمات « 5 » كه ترتيب كرد ، غرض بزرگوار آن بود كه اخفاء حال خود بكند ، غايتا گريز گهى بيش نبود و الا قوت ولايت و زور باطن آن بزرگوار در مرتبه ( اى ) بود كه به ادنى توجه آن حضرت شاه‌باز دل درويشان در پرواز آمدى و پر در پر ملائكه درهم بافتى . روزى نشسته بود كه آرزوى طواف مزار شيخ خود در دل افتاد . روز به روز زياده شد ، آخر نتوانست صبر كردن . برخاست و روان شد . دويست تن درويش موافقت كردند هرچند نزديك‌تر مىرفت شوق و اشتياق غالب مىشد « 6 » . سه ماه « 7 » در راه بود ماه چهارم رسيد . به مجردى كه رسيد « 8 » به طواف مزار شيخ خود متوجه شد . از قبر شيخ آواز آمد كه : اى معز الدّين ! ادب آنست كه اول طواف مكهء معظمه كنى ، آنگاه به زيارت من مشغول شوى كه « 9 » اين مرتبه مرتبهء خير است . شيخ گفت : اى بزرگوار ! طواف مرقد ملازمان در نيت بود ، نه نيت طواف مكه . شيخ گفت : راست مىگويى ، رحمت بر اعتقاد و اخلاص تو باد ! اما با وجود طواف اين خانهء معظمه ، سبقت « 10 » در طواف مرقد « 11 » اين بيچاره نيك نباشد . بزرگوار به اشارت شيخ خود به طواف خانهء كعبه مشغول شد ، بعده به زيارت مرقد « 12 » پير خود اقدام نمود . و به ختم كلام ربانى مشغول شد « 13 » . اتفاقا سوره انعام به زبان شيخ جارى گشت « 14 » و مىخواند . در خواندن چند جا توقف كرد . بعد از فراغ يكى از درويشان پرسيد كه : اى بزرگوار ! در اثناى قرائت توقف متعدده از براى چه بود ؟ شيخ قدس سره العزيز فرمود : از براى آن بود كه حضرت « 15 » شيخ حاضر آمد « 16 » و

--> ( 1 ) - ت : بزرگوار ( 2 ) - ب : اطفال طريق ( 3 ) - ب : طاقت برداشتن بار نيست ( 4 ) - ب ، ت : + و داناند ( 5 ) - ت : مقامات ( 6 ) - ب : غالب آمد ( 7 ) - ب : سه روز ( 8 ) - ب : - به مجردى كه رسيد ( 9 ) - ب : - كه ( 10 ) - ب : - سبقت ( 11 ) - الف : - مرقد ( 12 ) - ب : - مرقد ( 13 ) - ب : - شد ( 14 ) - ب : جارى شد ( 15 ) - ب : - حضرت ( 16 ) - ت : حاضر آمدند